Miejska Biblioteka Publiczna w Łomży
Wystawa
Łomżyńskie Towarzystwo Wioślarskie – 125. rocznica powstania i 50. rocznica reaktywowania – 2 stycznia 1976.
Miejska Biblioteka Publiczna w Łomży
Łomżyńskie Towarzystwo Wioślarskie – 125. rocznica powstania i 50. rocznica reaktywowania – 2 stycznia 1976 r.
Łomżyńskie Towarzystwo Wioślarskie – kolebka sportu i kultury
Łomżyńskie Towarzystwo Wioślarskie (ŁTW) było nie tylko klubem sportowym, ale przede wszystkim jedną z najważniejszych instytucji społeczno-kulturalnych w historii miasta. Realizowało ono atrakcyjny program propagujący polską tradycję, kulturę oraz historię. Początki ŁTW sięgają 1897 roku, kiedy to podczas uroczystych „Wianków” po raz pierwszy zorganizowano wyścigi łodzi. Dwa lata później podjęto starania o formalne powołanie organizacji. Dzięki poparciu ówczesnego gubernatora łomżyńskiego, 30 sierpnia 1901 roku Ministerstwo Spraw Wewnętrznych zatwierdziło statut, który – poza wioślarstwem – pozwalał na uprawianie gimnastyki, pływania, łyżwiarstwa i kolarstwa.
Struktura ŁTW przypominała dzisiejszy klub wielosekcyjny. Organizacja mogła posiadać lokal zimowy, przystań, łaźnie, strzelnicę oraz bibliotekę. Członkowie mieli prawo organizować zabawy i gry towarzyskie, także o charakterze publicznym. W styczniu 1902 roku wybrano pierwszy komitet, w skład którego weszli m.in. Aleksander Chrystowski, Franciszek Tuszowski i Konstanty Bratz. Jeszcze w tym samym roku reprezentanci Łomży wzięli czynny udział w jubileuszowych regatach Warszawskiego Towarzystwa Wioślarskiego.
Złoty wiek i rozwój działalności
Przełomowym momentem było otwarcie pierwszego całorocznego lokalu klubowego przy ul. Pięknej, co nastąpiło 24 marca 1902 roku. Pod wodzą aktywnego komitetu wioślarstwo stało się w Łomży niezwykle modne. Klub dysponował własną przystanią, flotyllą łodzi oraz kadrą doświadczonych sterników skupionych w ramach tzw. „delegacji sterniczej”, dbającej o bezpieczeństwo i szkolenie adeptów.
Choć statutowo członkami mogli być wyłącznie mężczyźni, już od 1905 roku w zajęciach i regatach uczestniczyły kobiety, co stanowiło wówczas ewenement na skalę kraju. Budżet ŁTW opierał się na składkach, wpisowym, ale także na dochodach z bilardu, gier karcianych, wynajmu lokalu, dzierżawy bufetu czy organizacji bali i rautów. Dzięki tak szerokiej działalności życie towarzyskie w Łomży rozkwitło, jednocząc lokalną społeczność wokół wspólnych wartości.
Trudne lata powojenne i sukcesy kajakarzy
Tradycje ŁTW przetrwały do II wojny światowej. Próbę reaktywacji podjęto już w 1945 roku, jednak po pięciu latach władze komunistyczne zakazały używania historycznej nazwy, wcielając klub w struktury „Związkowca”. Wioślarze, chcąc kontynuować pasję, wstąpili do Ligi Przyjaciół Żołnierza (późniejszej Ligi Obrony Kraju), która powołała Klub Wodny „Okoń”. Dopiero w latach 70. XX wieku, dzięki wsparciu Warszawskiego Towarzystwa Wioślarskiego oraz TPZŁ, udało się przywrócić dawną nazwę.
Zmieniające się warunki hydrologiczne Narwi sprawiły, że wioślarstwo z czasem ustąpiło miejsca kajakarstwu. To właśnie kajakarze stali się nową wizytówką Łomży. W latach 80. zawodnicy ŁTW zdobyli aż 24 medale Mistrzostw Polski (w tym 11 złotych). Sukcesy odnosili m.in. Teresa Kaczmarczyk i Marek Darkowski, a pod okiem trenera Marka Zenczewskiego wychowała się Elżbieta Kuncewicz – późniejsza olimpijka z Sydney (2000).
Zmierzch wielkiej instytucji
Mimo ambitnych planów rozbudowy bazy o kąpielisko miejskie i nową przystań, narastające problemy finansowe doprowadziły do kryzysu. Do końca lat 80. na Narwi można było jeszcze dostrzec osady wioślarskie, jednak brak dofinansowania na początku lat 90. wymusił zawieszenie działalności, co w konsekwencji oznaczało koniec ŁTW.
Łomżyńskie Towarzystwo Wioślarskie pozostawiło po sobie trwały ślad. Umiejętne połączenie sportu, turystyki i kultury sprawiło, że w jego życie angażowało się wiele pokoleń łomżyniaków. Klub ten w kluczowych momentach historii odegrał fundamentalną rolę w integrowaniu mieszkańców i podtrzymywaniu ducha polskości.
